Wat is het effect van Therapeutisch Elastische Kousen, in vergelijking met zwachtelen, op (risico op) trombose, bloeddruk, decubitus bij dwarslaesiepatiënten in de acute fase?

Upload 23 januari 2023.

Inhoud

Basisgegevens

Auteurs

  • Melanie Rink, Verpleegkundige werkzaam bij AmsterdamUMC,
  • Peter Vink, Stafadviseur Kwaliteit & Zorg werkzaam bij Amsterdam UMC

Autorisators
Nog geen autorisators.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

PICO

  • P:
  • I:
  • C:
  • O:

De Vraag

Stap 2: Acquire

Tabel van Terminologie

Niet ingevuld.

Zoekacties

Geïncludeerde Studies

  1. Vereniging van Revalidatieartsen, VRA. (2017) Richtlijn Dwarslaesierevalidatie Richtlijn .
  2. Weidner, N, Müller, OJ, Hach-Wunderle, V, Schwerdtfeger, K, Krauspe, R, Pauschert, R, Waydhas, C, Baumberger, M, Göggelmann, C, Wittgruber, G, Wildburger, R, Marcus, O. (2020) Prevention of thromboembolism in spinal cord injury -S1 guideline. Neurological research and practice 2 43.
  3. Sachdeva, A, Dalton, M, Lees, T. (2018) Graduated compression stockings for prevention of deep vein thrombosis. The Cochrane database of systematic reviews 11(11), CD001484.
  4. Tan, B, Xiao, C, Cheng, M, Zhu, Z, Liao, F, Lu, B, Yuan, J, Wei, D, Lv, B, Zhu, J, Huang, C, Tang, X, Hu, J. (2021) A systematic review and meta-analysis of elastic stockings for prevention of thrombosis after orthopedic surgery. Annals of palliative medicine 10(10), 10467-10474.
  5. Sultan, MJ, Zhing, T, Morris, J, Kurdy, N, McCollum, CN. (2014) Compression stockings in the management of fractures of the ankle: a randomised controlled trial. The bone & joint journal 96-B(8), 1062-9.
  6. Chin, PL, Amin, MS, Yang, KY, Yeo, SJ, Lo, NN. (2009) Thromboembolic prophylaxis for total knee arthroplasty in Asian patients: a randomised controlled trial. Journal of orthopaedic surgery (Hong Kong) 17(1), 1-5.

Stap 3: Appraise

De Methodologie

De Resultaten

Vereniging van Revalidatieartsen et al. (2017)

Nog geen resultaten toegevoegd.


Weidner et al. (2020)

Nog geen resultaten toegevoegd.


Sachdeva et al. (2018)

Nog geen resultaten toegevoegd.


Tan et al. (2021)

Nog geen resultaten toegevoegd.


Sultan et al. (2014)

Nog geen resultaten toegevoegd.


Chin et al. (2009)

Nog geen resultaten toegevoegd.


De Richtlijn Dwarslaesiepatiënten (2017) geeft aan dat het ‘gebruik van kousen ter preventie van een veneuze trombo-embolie (VTE) nog niet voldoende onderzocht’ is. Het bewijsmateriaal is ‘zeer lage GRADE’ en betreft één studie uit 2008. Er wordt niets omschreven over zwachtelen.

Bij Sachdeva et al. (2018) werden 20 RCT’s geïncludeerd met patiënten in verschillende populaties waaronder algemene chirurgie, neurochirurgie en cardiothoracale chirurgie. In de studies ging het voornamelijk om patiënten na een chirurgische ingreep met kousen boven de knie. In 9 studies werd geen andere profylaxe toegediend, in 11 studies werd dextra, subcutane heparine, asparine, laagmoleculairgewichtheparine en mechanische compressie toegediend. De schrijvers geven daarom aan dat de resultaten voorzichtig geïnterpreteerd moeten worden, vanwege onderlinge verschillen in methodologie en populatie. Echter, in de meeste studies werd een statistisch significant verschil aangetoond tussen deelnemers die ‘graduated compression stockings’ gebruikten, versus de controle groep, op de incidentie van diep veneuze trombose. In een meta-analyse uit 2014 vonden ze een Odds Ratio van 0.35 (0.28-0.43 95% BI, p <0.001) uit 20 studies van hoge kwaliteit. Dit resulteerde in een incidentie van 9% bij gebruik van kousen versus 21% bij de controlegroep. Er kon geen onderscheid gemaakt worden in de effectiviteit van kousen van verschillende lengtes.

De studie van Tan et al. (2021) richtte zich op orthopedische chirurgie en vond hiervoor 7 geschikte studies. Twee hiervan (Sultan 2014, Chin 2009) kwamen ook voor in de SR van Sachdeva et al. (2018). Ook zij benoemen methodologische heterogeniteit tussen de studies. Ze vonden in de meta-analyse een OR van 0.59 (0.34-1.03 95% BI, p 0.07) voor het gebruik van steunkousen versus geen gebruik van steunkousen. Zowel random effect analyse als fixed effect methode toonde geen statistisch significant verschil aan.

De richtlijn van Weidner et al. (2020) gaf onvoldoende inzicht in de methodologie, daarom is besloten de resultaten niet verder te bekijken.

Stap 4: Apply

Conclusie

Wat zegt de evidence?

Wat zegt de evidence?

We hebben geen wetenschappelijke studies kunnen vinden van de invloed van TEK of zwachtelen op bloeddruk en decubitus, zowel bij dwarslaesiepatiënten als andere ziekenhuispopulaties. Voor trombose toont vooral de Cochrane Systematic Review van Sachdeva et al. (2018) een positief effect aan voor het gebruik van kousen (boven de knie), maar dit werd niet bevestigd in de latere SR van Tan et al. (2021). In beide SR kwamen dwarslaesie patiënten niet voor en werd geen vergelijking gemaakt met zwachtelen. Ook is de invloed van profylactische laagmoleculairgewichtheparine van groot belang.

Wat zegt de klinische expertise?

De verpleegkundigen op de afdeling zien, mede door het gevonden bewijsmateriaal, geen meerwaarde in het zwachtelen versus gebruik van kousen. Wel zien ze aanzienlijke nadelen aan zwachtelen, zoals de tijdsinvestering, fysieke belasting en de nodige vaardigheden en training voor zorgvuldig zwachtelen.

Revalidatiearts: volgt

Physician Assistant: volgt

Verpleegkundig Specialist (Wondconsulent):

Wat zegt de patiënt/cliënt of diens naasten?

Dwarslaesie Organisatie Nederland:

Stap 4: Apply

De Conclusie

Wat zegt de evidence?

We hebben geen wetenschappelijke studies kunnen vinden van de invloed van TEK of zwachtelen op bloeddruk en decubitus, zowel bij dwarslaesiepatiënten als andere ziekenhuispopulaties. Voor trombose toont vooral de Cochrane Systematic Review van Sachdeva et al. (2018) een positief effect aan voor het gebruik van kousen (boven de knie), maar dit werd niet bevestigd in de latere SR van Tan et al. (2021). In beide SR kwamen dwarslaesie patiënten niet voor en werd geen vergelijking gemaakt met zwachtelen. Ook is de invloed van profylactische laagmoleculairgewichtheparine van groot belang.

Wat zegt de klinische expertise?

De verpleegkundigen op de afdeling zien, mede door het gevonden bewijsmateriaal, geen meerwaarde in het zwachtelen versus gebruik van kousen. Wel zien ze aanzienlijke nadelen aan zwachtelen, zoals de tijdsinvestering, fysieke belasting en de nodige vaardigheden en training voor zorgvuldig zwachtelen.

Revalidatiearts: volgt

Physician Assistant: volgt

Verpleegkundig Specialist (Wondconsulent):

Wat zegt de patiënt/cliënt of diens naasten?

Dwarslaesie Organisatie Nederland:

De Aanbeveling

Stap 5: Assess

De Aanbeveling