Cognitieve gedragstherapie bij bipolaire stoornissen.

Upload 30 december 2011.

Inhoud

Basisgegevens

Auteurs

  • redactie

Autorisators
Nog geen autorisators.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

De behandeling van bipolaire stoornis bestaat uit een combinatie van farmacotherapie, psychoeducatie, ondersteunende begeleiding, en (eventueel) gerichte psychotherapie (TAU). Cognitieve gedragstherapie (CGT) bij bipolaire stoornis wordt niet zinvol geacht binnen de zorglijn stemmingsstoornissen. Er wordt verondersteld dat CGT geen beschermend effect heeft op het uitbreken van een manische episode. Echter, steeds vaker wordt gedacht dat CGT voor een huidige depressieve episode wél effect heeft. Ook doet de vraag zich voor of CGT een beschermend effect heeft op een recidief depressieve en/of manische episode of dat CGT juist een verhoogd risico geeft op het uitbreken van een (hypo)manische episode.

PICO

  • P: Patiënt met bipolaire stoornis in depressieve episode met negatieve cognities
  • I: CGT + standaard behandeling (TAU)
  • C: Standaard behandeling (TAU)
  • O: Remissie depressieve klachten

De Vraag

Stap 2: Acquire

Tabel van Terminologie

Niet ingevuld.

Zoekacties

Search: Pubmed, Cochrane, Trip, Embase, Cinahl en CBO Zoektermen: cognitive and bipolar disorder, cognitive therapy and bipolar disorder, cognitive behavioral therapy and bipolar disorder, psychotherapy and bipolar disorder Resultaten: 1 systematic review (SR) [1] en 1 richtlijn [2].

Geïncludeerde Studies

    1. Gregory VL Jr. Cognitive-behavioral therapy for depression in bipolar disorder: a meta-analysis. J Evid Based Soc Work Jul;7(4):269-79 2. Nolen W.A, Kupka RW, et al. Richtlijn bipolaire stoornissen,tweede herziene versie, 2008, NVVP 3. Huyser J, Schene AH, Sabbe B. Handboek depressieve stoornissen, 2008, Utrecht: De Tijdstroom 4. Balkom AJLM Van, et al. Multidisciplinaire richtlijn depressie, tweede revisie, 2010

    Stap 3: Appraise

    De Methodologie

    De SR (inclusief meta-analyse) van Evid1 is kritisch beoordeeld aan de hand van de Cochrane checklist. De vraagstelling is adequaat geformuleerd. De zoekactie is beperkt doordat alleen in Medline en alleen naar Engelstalige artikelen is gezocht. De selectie van de artikelen, de beoordeling van de kwaliteit en de data extracties zijn wel zorgvuldig uitgevoerd. De kenmerken van de oorspronkelijke studies zijn helder beschreven. De onderzoekers zijn adequaat omgegaan met heterogeniteit; dit wordt uitgebreid beschreven en de pooling is op een correcte manier uitgevoerd. De resultaten van de SR zijn valide en toepasbaar op de Nederlandse situatie.

    Stap 4: Apply

    De Conclusie

    Concluderend kan gezegd worden dat zonder kostenverhoging significante verbeteringen optreden bij het toevoegen van CGT aan de standaardbehandeling. Echter het is onduidelijk of de CGT het significante verschil maakt, of het feit dat er een vorm van psychotherapie wordt start. Verder wordt in de meta-analyse niet beschreven in hoeverre de ernst van de depressie van invloed is op de resultaten.

    De Aanbeveling

    • Toevoegen van cognitieve gedragstherapie (CGT) aan de standaardbehandeling voor bipolaire stoornissen is geïndiceerd. Er zijn aanwijzingen dat dit een gunstig effect heeft op ondermeer de nabehandeling (op korte en lange termijn) en omgang met de ziekte. De invloed van de ernst van de depressie, de duur van de behandeling en andere mogelijkheden van nazorg moeten
    echter verder worden onderzocht.
    • Level of evidence: A1.

    Stap 5: Assess

    De Aanbeveling

    Voordat overgegaan kan worden op de implementatie van de bevindingen, moeten een aantal vragen worden beantwoord. De behandelingen op de Zorglijn Stemmingsstoornissen duren in de regel niet langer dan 14 weken, maar over de duur van de CGT, staat in de meta-analyse weinig beschreven. Ook is het van belang voor de Zorglijn Stemmingsstoornissen om te weten in hoeverre de ernst van de depressie van invloed is op de resultaten.