Infectie en comfort: mondverzorging bij neonaten.

Upload 1 februari 2013.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on print
0 stemmen

Let op!

Deze CAT is verouderd. Het is daarom mogelijk dat de conclusie en aanbeveling niet langer up-to-date zijn. 

Help mee met het up-to-date houden van de CAT’s!

Algemene Gegevens

Auteurs

  • redactie werkzaam bij omni cura ACADEMY

Autorisators
Nog geen autorisators.

Stap 1: Ask

Klinische Onzekerheid

Klinisch Scenario

Een goede mondverzorging bij pasgeborenen is belangrijk om problemen zoals infecties of laesies in de
mond- en keelholte te voorkomen. Echter op dit moment wordt de verzorging van de mond- en keelholte op
de Intensive Care Neonatologie niet eenduidig aangepakt. De ene verpleegkundige gebruikt glycerol en de
andere verpleegkundige gebruikt fysiologisch zout of gedestilleerd water. De vraag is welk middel het meest
effectief is.
Beoordeling
Nog niet beoordeeld.

PICO

  • P: Pasgeborenen opgenomen in het ziekenhuis
  • I: Alternatief product voor mondverzorging
  • C: Glycerol 85%
  • O:Incidentie infecties, laesies in de mond- en keelholte
Beoordeling
Nog niet beoordeeld.

Vraag

Beoordeling
Nog niet beoordeeld.

Stap 2: Acquire

Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane, CINAHL en INVERT. Zoektermen: premature, newborn, infant, oral hygiene, mouth care, glycerine, chlorhexidine, dentaswabs, sodium chloride, breast milk, hydration mouth, infections, positive stimulation. Resultaten: 2 Systematic Reviews (SR) en 1 implementatie studie [1,2,3]

Stap 3: Appraise

Methodologie

Johnstone et al. [1]
zochten naar de relatie tussen mondverzorging en bacteriële kolonisatie en incidentie van
nosocomiale infecties (ziekenhuisinfecties). Er werd een systematische literatuur search uitgevoerd en deze
is goed beschreven. Er zijn studies geïncludeerd variërend van meta-analyses tot individuele studies uit de
volwassen zorg en case reports en expert opinies vanuit de pediatrische zorg. Op basis van de gevonden
literatuur (best beschikbare evidence) formuleren zij aanbevelingen voor orale mond zorg voor kinderen
(zonder of met tanden <6 jaar en >6 jaar). De aanbevelingen bevatten 3 fasen:
1. Orale inspectie: het regelmatig inspecteren van de mond en slijmvliezen.
2. Mechanische interventies: het actief verwijderen van tandplak en vuil uit de mond door het gebruik van
een tandenborstel of dentaswab.
3. Farmacologische interventies: gebruik van fluoride in tandpasta, of van chloorhexidine oplossing bij
kinderen >6 jaar, water of NaCl <6 jaar en witte vaseline voor lipverzorging.
Norris²
en zijn collega’s vergeleken preventieve maatregelen rondom beademing gerelateerde pneumonieën
(VAP) bij pasgeborenen met een laag geboortegewicht (LBW) of extreem laag geboorte gewicht (ELBW).
Omdat relevantie publicaties ontbraken, keken zij alleen naar de praktijkervaringen op een Amerikaanse
neonatale intensive care en stelden een bundel samen met maatregelen om een VAP te voorkomen. De VAP
bundel werd gefaseerd geïmplementeerd en is vervolgens geëvalueerd door de trend in het aantal VAPs
te meten. Het betreft geen wetenschappelijke evaluatie. Een van de maatregelen binnen deze VAP bundel
geeft aan dat er gestandaardiseerde mondzorg moet worden uitgevoerd. Helaas wordt dit verder niet
gespecificeerd in het artikel.

Resultaten

Rodriquez et al.³
deden een literatuur studie naar de immunologische protectie van moedermelk als deze via
de mond en keel wordt toegediend bij ELBW kinderen. Het artikel geeft geen beschrijving van de uitgevoerde search. De gevonden literatuur ondersteunt het (theoretische) concept van moedermelk als immunotherapie
voor de ELBW pasgeborenen. Er is generaliseerbaar bewijs vanuit de dier en volwassen onderzoek dat via de
mond toegediende moedermelk bescherming geeft tegen infecties, en dat het de mucosa van de slokdarm
kan beschermen wanneer gedurende een lange periode niets per os geldt. Het toepassen van colostrum
(allereerste melk uit de borst) in de keelholte gebeurt minimaal één keer per dag en in de ideale situatie elke
2-3 uur. Verdere prospectieve studies naar effect en veiligheid worden aangeraden.

Stap 4: Apply

Conclusie

Gebaseerd op de uitkomsten van deze 3 artikelen concluderen we dat er geen overtuigend bewijs bestaat voor 1 bepaalde wijze van mondverzorging voor pasgeborenen. Er is in ieder geval geen enkele ondersteuning gevonden voor het gebruik van glycerol. De toepassing van moedermelk als mondverzorging lijkt acceptabel. Mondverzorging bij neonaten mag uitgevoerd worden met een wattenstok of dentaswab met moedermelk. Bij afwezigheid van moedermelk is water of NaCl een alternatief. Voor de verzorging van de lippen wordt witte vaseline aanbevolen.

Aanbeveling

• Mondverzorging bij neonaten mag uitgevoerd worden met een wattenstok of dentaswab met
moedermelk. Bij afwezigheid van moedermelk kan water of NaCl een alternatief zijn. Voor de verzorging
van de lippen wordt witte vaseline aanbevolen.
• Niveau van bewijs: C-D

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk.

Deze resultaten zijn meegenomen in het herziene protocol mond- en keelverzorging voor pasgeborenen.

Bronvermelding

    1. Johnstone L, Spence D, Koziol-McClain J. Oral Hygiene Care in the Pediatric Intensive Care Unit: practice recommendations. Pediatric Nursing 2010;10:85-97. 2. Norris SC, Barnes AK, Roberts TD. When ventilator associated pneumonias haunt your NICU - One unit’s Story. Neonatal Network 2009;28:59-66. 3. Rodriquez NA, Meier PP, Groer MW, et al. Oropharyngeal administration of colostrum to ELBW infants: theoretical perspectives. J Perinatology 2009;29:1-7.

    Hulp nodig?

    Op zoek naar een EBP-expert om te helpen met het formuleren van een goede vraag? Vraag om advies bij”Kennis Netwerk Evidence-Based Practice” op LinkedIn!

    Zelf meer leren?

    E-learning

    Heb je nog niet eerder een klinische onzekerheid omgezet in een goede (beantwoordbare) onderzoeksvraag? Volg dan onze e-learning ‘EBP Stap 1: Vragen’.
    Met behulp van video’s, oefeningen én een eindopdracht met feedback van onze docent leer je een goede vraag te stellen die in de databank direct gebruikt kan worden!

    Webinar PICO Perfectie

    Van een Klinisch Scenario naar een Beantwoordbare Vraag, dat kan niet zo moelijk zijn toch? Helaas, was dat maar waar. Het maken van een PICO is soms best lastig, vooral als de klinische onzekerheid net niet past binnen het domein ‘therapie’. In dit webinar bespreken we de opbouw van de PICO, de verschillende domeinen (PICO+) en kijken we naar het allermoeilijkste onderdeel: de O.

    Hulp nodig?

    Op zoek naar een EBP-expert om te helpen met het maken van een goede zoekstrategie? Vraag om advies bij”Kennis Netwerk Evidence-Based Practice” op LinkedIn!

    Zelf meer leren?

    E-learning

    Heb je nog niet eerder een zoekstrategie gebouwd? Volg dan onze e-learning ‘EBP Stap 2: Zoeken – de basis’, ‘EBP Stap 2: Zoeken in PubMed’ of ‘EBP Stap 2: Zoeken in Cochrane Library’.
    Met behulp van video’s, oefeningen én een eindopdracht met feedback van onze docent leer je een goede vraag te stellen die in de databank direct gebruikt kan worden!

    Het Prachtige PubMed

    PubMed heeft haar nieuwe lay-out definitief online gezet, wat een verademing! Wil je even weten waar alles nu zit? Volg dan onze webinar met een korte rondleiding door het nieuwe systeem.