Psychose: cafeïne gebruik bij psychotische of schizofrene patiënten.

Upload 1 december 2012.

Inhoud

Basisgegevens

Auteurs

  • redactie

Autorisators
Nog geen autorisators.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Een psychiatrisch opgenomen patiënt met schizofrenie dronk tijdens onbegeleide vrijheden veel energiedrankjes. Bij terugkomst was hij gespannen en vroeg om rustgevende medicatie. De vraag ontstond of er een samenhang bestaat tussen het gebruik van cafeïne en deze klachten.

PICO

  • P: Patiënten met psychotische symptomen
  • I: Overmatig gebruik van cafeïne
  • C: Geen gebruik cafeïne
  • O: Verergering van psychotische symptomen

De Vraag

Stap 2: Acquire

Tabel van Terminologie

Niet ingevuld.

Zoekacties

Search: PubMed, Cochrane, CINAHL, EMBASE, PsycInfo en CBO. Zoektermen: cafeïne, psycho*, psychosis, psychotic disorder, schizophrenia. Resultaten: 4 case reports [1-4], 2 vergelijkende studies [5,7] en 2 reviews [6,8].

Geïncludeerde Studies

    1. Caykoylu A, Ekinci O, Kuloglu M. Improvement from treatment-resistant schizoaffective disorder, manic type after stopping heavy caffeine intake: A case report. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2008;32(1):1349–1350. 2. Cerimele JM, Stern AP, Jutras-Aswad D. Psychosis Following Excessive Ingestion of Energy Drinks in a Patient With Schizophrenia. Am J Psychiatry 2010;167(3):535. 3. Tibrewal R, Dhillon R. Caffeine induced psychotic exacerbation. Aust NZ J Psychiatry 2011;45(2):179-180. 4. Zaslove MO, Russell RL, Ross E. Effect of caffeine intake on psychotic in-patients. Br J Psychiatry 1991;159(10):565-567. 5. Koczapski A, Paredes J, Kogan C, Ledwidge B, Higenbottam J. Effects of Caffeine on Behavior of Schizophrenic Inpatients. Schizophr Bull 1989;15(2):339-344. 6. Hughes JR, McHugh P, Holtzman S. Caffeine and Schizophrenia. Psychiatr Serv 1998;49(11):1415-1417. 7. Lucas PB, Pickar D, Kelsoe J, Rapaport M, Pato C, Hommer D. Effects of the Acute Administration of Caffeine in Patients with Schizophrenia. Biol Psychiatry 1990;28(1):35-40. 8. Broderick P, Benjamin AB. Caffeine and Psychiatric Symptoms: A Review. J Okla State Med Assoc 2004;97(12):538-542.

    Stap 3: Appraise

    De Methodologie

    Vier case reports [1-4] beschrijven de samenhang tussen cafeïne en positieve (b.v. hallucinaties, desorganisatie,
    grootheid, euforie en inhoudelijk denkstoornissen) en negatieve symptomen (apathie, affectieve vervlakking,
    sociaal terugtrek gedrag) van een psychose. Na excessief cafeïnegebruik trad er een sterke toename van
    psychotische symptomen op, die weer normaliseerden na het verminderen van de cafeïne consumptie. Dit
    suggereert een causaal verband.

    Stap 4: Apply

    De Conclusie

    Cafeïne heeft waarschijnlijk invloed op psychotische symptomen en kan agitatie en agressie in de hand
    werken. Diverse case reports melden psychotische decompensaties, die weer verdwenen wanneer de
    cafeïne intake omlaag ging. De resultaten zijn eenduidig en gebaseerd op diverse studies, waaronder 1
    gerandomiseerde studie [7].

    De Aanbeveling

    • De aanbeveling is om patiënten met psychotische symptomen geen of weinig cafeïne te laten consumeren
    (koffie, thee of frisdrank). Het is te overwegen om louter cafeïnevrije koffie en thee aan te bieden op
    afdelingen waar veel patiënten verblijven met een psychose of schizofrenie.
    • Niveau van bewijs: B

    Stap 5: Assess

    De Aanbeveling

    Wij adviseren om meer voorlichting te geven aan patiënten over de effecten van cafeïne en het gebruik van energiedrankjes te ontraden. Daarnaast adviseren wij om voortaan cafeïnevrije koffie te verstrekken aan patiënten die klinisch opgenomen zijn op afdelingen waar deze patiënten verblijven.